Vaji i kokosit: Çfarë ndodh në organizëm kur e konsumojmë?

Vaji i kokosit është bërë shumë i njohur vitet e fundit si një ushqim “super i shëndetshëm”. Por çfarë ndodh realisht në organizmin tonë kur e konsumojmë? Dhe a janë të gjitha pretendimet për të mbështetura nga shkenca?

Përgjigjja është pak më komplekse: vaji i kokosit mund të jetë pjesë e një diete të ekuilibruar, por nuk duhet konsideruar si një ushqim mrekullibërës.

Çfarë përmban vaji i kokosit?

Vaji i kokosit përbëhet kryesisht nga yndyra të ngopura. Një prej acideve yndyrore më të rëndësishme në të është acidi laurik, i cili përbën një pjesë të madhe të yndyrave të vajit të kokosit.

Ndryshe nga vajrat bimore të pasura me yndyra të pangopura, vaji i kokosit ka një profil yndyror që ndikon ndryshe në kolesterolin në gjak.

Mund të përdoret si burim energjie

Yndyrat që konsumojmë shpërbëhen dhe përdoren nga organizmi si burim energjie. Përbërja e vajit të kokosit përfshin acide yndyrore që metabolizohen ndryshe nga disa yndyra më të gjata.

Megjithatë, kjo nuk do të thotë se konsumimi i vajit të kokosit automatikisht shkakton djegie të dhjamit ose dobësim.

Studimet klinike nuk kanë treguar një përfitim të rëndësishëm të vajit të kokosit në uljen e peshës trupore apo yndyrës së trupit krahasuar me yndyrna të tjera.

Çfarë efekti ka në kolesterol?

Kjo është një nga pjesët më të rëndësishme për t'u kuptuar.

Vaji i kokosit mund të rrisë HDL-në, të ashtuquajturin “kolesterol i mirë”. Por njëkohësisht mund të rrisë edhe LDL-në, kolesterolin që lidhet me rrezikun kardiovaskular.

Një meta-analizë e 16 provave klinike gjeti se, krahasuar me vajrat bimore jo-tropikale, konsumimi i vajit të kokosit rriti LDL-kolesterolin mesatarisht me rreth 10.5 mg/dL dhe HDL-në me rreth 4 mg/dL.

Prandaj, fakti që vaji i kokosit mund të rrisë HDL-në nuk është arsye e mjaftueshme për ta konsideruar atë më të shëndetshëm se vajrat e pasura me yndyra të pangopura.

Po inflamacioni dhe sheqeri në gjak?

Janë bërë kërkime edhe mbi ndikimin e vajit të kokosit në inflamacion, sheqerin në gjak dhe ndjeshmërinë ndaj insulinës.

Disa studime të vogla kanë raportuar rezultate pozitive në parametra të caktuar, por provat e përgjithshme mbeten të kufizuara dhe jo mjaftueshëm të forta për të thënë se vaji i kokosit parandalon diabetin ose redukton inflamacionin në mënyrë të drejtpërdrejtë.

Kjo është arsyeja pse duhet të bëjmë dallimin mes një rezultati interesant në një studim dhe një përfitimi shëndetësor të provuar.

A ndihmon në dobësim?

Një nga mitet më të përhapura është se vaji i kokosit “shkrin dhjamin”.

Në realitet, vaji i kokosit është shumë kalorik, ashtu si vajrat e tjerë. Konsumimi i tepërt mund të rrisë marrjen totale të kalorive.

Një meta-analizë e provave të randomizuara nuk gjeti ulje të rëndësishme të peshës, perimetrit të belit apo përqindjes së yndyrës trupore nga konsumimi i vajit të kokosit.

Pra, vaji i kokosit nuk duhet përdorur si një “produkt dobësimi”.

Atëherë, a është i mirë apo i keq?

Asnjëra përgjigje nuk është plotësisht e saktë.

Vaji i kokosit mund të konsumohet në sasi të moderuara, por për përdorim të përditshëm është e rëndësishme të merret parasysh lloji i yndyrës që po zëvendëson.

Kur vaji i kokosit zëvendësohet me vajra të pasur me yndyra të pangopura, si disa vajra bimore, LDL-ja mund të jetë më e ulët.

Prandaj, më e rëndësishme se pyetja “A është vaji i kokosit i shëndetshëm?” është:

“Me çfarë po e zëvendësoj dhe sa po konsumoj?”

Sa duhet të konsumojmë?

Nuk ka një sasi universale të vajit të kokosit që mund të rekomandohet për çdo person.

Nëse e përdorni, mendojeni si një burim yndyre në dietë, jo si një suplement shëndetësor që duhet konsumuar me patjetër çdo ditë.

Një dietë e shëndetshme duhet të fokusohet në shumëllojshmëri ushqimesh, perime, fruta, drithëra integrale, bishtajore, proteina të përshtatshme dhe burime të yndyrave të pangopura.

✅ Përfundimi

Vaji i kokosit është një ushqim me një profil interesant yndyrash dhe mund të përdoret në mënyrë të moderuar. Megjithatë, nuk ka prova të mjaftueshme për ta konsideruar si një ushqim që dobëson, “detoksifikon” organizmin apo parandalon sëmundjet.

Ai mund të rrisë HDL-në, por gjithashtu mund të rrisë LDL-në, ndërsa studimet nuk kanë treguar përfitime të qarta në peshë, yndyrën trupore apo kontrollin metabolik krahasuar me vajra të tjerë.